પાટણ જિલ્લા સાંતલપુર તાલુકાના મઢુત્રા ગામ નજીક નર્મદા કેનાલની સાંકળ–82 પર આજે વહેલી સવારથી જ ગંભીર પરિસ્થિતિ સર્જાઈ હતી, જ્યારે ઉપરવાસમાંથી અચાનક 3000 ક્યુસેકથી વધુ પાણી કેનાલમાં છોડવામાં આવ્યું હોવાની માહિતી મળી છે. કચ્છ તરફ પણ 2000 ક્યુસેકથી વધુ પાણી વહેતાં નીચેવાસ વિસ્તારોમાં ચિંતા અને ભયનો માહોલ વ્યાપી ગયો છે.
અધૂરું લાઇનિંગ અને ઢીલી કામગીર પર ઉઠ્યાં ગંભીર પ્રશ્નો
સાંકળ–82 પર છેલ્લા કેટલાયે સમયથી લાઇનિંગનું કામ ચાલી રહ્યું હતું. મળતી માહિતી પ્રમાણે નિમણૂક કરાયેલી ઓમ ઇન્ફ્રા કંપનીને સરકાર તરફથી ચુકવણી ન મળતા કામ ગઈ એક દિવસથી સંપૂર્ણપણે અટક્યું છે. અધૂરા લાઇનિંગને કારણે કેનાલની દીવાલો નબળી પડી રહી છે અને ભારે પાણીના દબાણે કોઈપણ ક્ષણે તૂટવાની ભીતિ સર્જાઈ છે.
સ્થાનિકોના જણાવ્યા પ્રમાણે, લાઇનિંગનું કામ શરૂથી જ ધીમું અને ગુણવત્તા વિહોણું હતું. કામ કરતી ટીમને યોગ્ય દેખરેખ ન હોવાને કારણે કેટલાંક વિસ્તારોમાં કામને ‘ફક્ત પૂરું કરવા માટેનું કામ’ ગણતું વલણ જોવા મળ્યું હતું.
અચાનક પાણી છોડવાથી પરિસ્થિતિ વણસી
રહેવાસીઓ અને ખેડૂતોનો આક્ષેપ છે કે ઉપરવટાના અધિકારીઓ પાણીનું સંચાલન યોગ્ય રીતે કરી શકતા નથી. છેલ્લા ઘણા દિવસોથી પાણીનું પ્રમાણ ઓછું રાખવામાં આવી રહ્યું હતું, જેના કારણે નીચેવાસના લોકો પાણીની રાહ જોઈ રહ્યા હતા. પરંતુ આજે વહેલી સવારે અચાનક ભારે પાણી છોડાતા સાંકળ–82 પર દબાણ વધી ગયું છે.
સ્થાનિક ખેડૂત ભરૂભાઈ ચૌધરીએ જણાવ્યુઃ
“પાણી વિતરણની કોઈ યોજના નથી. ક્યારે પાણી આવશે અને ક્યારે છોડશે એની કોઈ જાણકારી આપવામાં આવતી નથી. આજે અચાનક ભારે પાણી છોડી દેતાં કેનાલ તૂટે એમાં આશ્ચર્ય નહીં.”
ગયા વર્ષે પણ સાંકળ–82 તૂટી હતી; ખેડૂતોની સિઝન બરબાદ
મઢુત્રા ગામ અને આસપાસના ખેડૂતોમાં સૌથી વધુ રોષ એ માટે છે કે સાંકળ–82 ગયા વર્ષે પણ તૂટી હતી. તે વખતે હજારો એકર વિસ્તારમાં પાક નષ્ટ થયો હતો, રવી સિઝન બરબાદ થઈ હતી અને ખેડૂતોને ભારે નુકસાન થયું હતું.
ગામજનો કહે છે કે તે ઘટના બાદ સરકારે તપાસના દાવા કર્યા હતા પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે ગાળામાં ફક્ત કાગળ પર કામ થયું. મરામત કામ એક વર્ષ પછી શરૂ થયું, તે પણ ઢીલાશ અને નબળી ગુણવત્તા સાથે.
ખેડુતોમાં ભય અને રોષ બંને: “આ વખતે ફરી તૂટશે તો આખું ગામ ડૂબશે”
ખેડૂત સમિતિના નેતા રમેશભાઈ ઠાકોરે કહ્યું—
“કેનાલ જો આ વખત તૂટે તો નુકસાન માત્ર ખેતરમાં નહિ થાય, ગામની સલામતી પણ જોખમમાં પડશે. અધિકારીઓને વારંવાર રજૂઆત છતાં કોઈ સુધારો નથી.”
મઢુત્રાના અનેક રહીશોએ જણાવ્યું કે પાણીનું દબાણ વધતું જ રહ્યું છે અને કેટલાક વિસ્તારોમાં દીવાલો પર ક્રેક જોવા મળ્યા છે.
જવાબદારી કોની? – બેંગાણું અધિકારીઓ અને ઓમ ઇન્ફ્રા પર આક્ષેપો
લોકો ખુલ્લેઆમ કહી રહ્યા છે કે આ પરિસ્થિતિ માટે બે જવાબદાર છે:
ઉપરવાસ પાણી વિભાગના અધિકારીઓ, જેઓ પાણીનું વિતરણ યોગ્ય રીતે કરી શકતા નથી અને સમયસર કામનું નિરીક્ષણ કરતા નથી.
ઓમ ઇન્ફ્રા કંપની, જેને મળતી ફરિયાદો પ્રમાણે સમયસર અને ગુણવત્તાવાળું કામ નહીં કર્યું.
માહિતી મુજબ કંપનીએ સરકાર પાસેથી પેન્ડિંગ ચૂકવણીનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે, જ્યારે અધિકારીઓ કંપનીની મોડાશને જવાબદાર ગણાવી રહ્યા છે.
સ્થાનિકોમાં ભારે અસંતોષ – તાત્કાલિક કાર્યવાહી ની માંગ
ગામજનો તંત્રને આગ્રહ કરી રહ્યા છે કે તાત્કાલિક કામગીરી શરૂ કરવામાં આવે, પાણીનું પ્રમાણ નિયંત્રિત કરવામાં આવે અને સાંકળ–82 પર ઇમરજન્સી મરામતનું આયોજન થાય.
સ્થાનિકોએ ચેતવણી આપી છે કે જો તંત્ર તાત્કાલિક પગલાં નહીં લે તો તેઓ સામૂહિક ધરણા અને રજુઆત કરવા મજબૂર થશે.
The Gujarat Live News ગોવાભાઈ આહીર પાટણ